İçeriğe geç
AbOnlinEnglish Dil Eğitimi logosuABONLINENGLISH DİL EĞİTİMİGrammar

GrammarB1Phrasal Verbs (Structure)

Phrasal Verb Structure

turn it off, look after the children — where the object goes in a phrasal verb.

Phrasal Verb Yapısı (Dilbilgisi)

Download PDF Lesson Alıştırmalara geç ↓

Son güncelleme: · Hazırlayan: AbOnlinEnglish Dil Eğitimi

Quick Understanding

Phrasal verb, bir fiil ile bir veya iki parçacığın (particle) — yani edat gibi görünen ama fiile yapışık, yeni bir anlam yaratan kelimenin — birleşmesiyle oluşan yapıdır. "give" "vermek" demektir ama "give up" "vazgeçmek" demektir — anlam parçacıkla tamamen değişir. Bu ders phrasal verb'lerin gramer YAPISINA odaklanır: geçişli mi, ayrılabilir mi, zamir nereye konur.

The Structure

Formula

Ayrılabilir + isim nesne: Verb + Particle + Noun VEYA Verb + Noun + Particle
Ayrılabilir + zamir nesne: Verb + Pronoun + Particle (SADECE bu sıra)
Ayrılamaz: Verb + Particle + Nesne (isim veya zamir, sıra hep aynı)
Nesne bir ZAMİR ise (it, him, her, them...) ve fiil ayrılabilirse, zamir MUTLAKA fiil ile parçacığın arasına girer.

Affirmative / Negative / Question

TürÖrnekZamirle kullanım
Geçişsiztake off (uçak kalkmak)nesne yok — The plane took off.
Geçişli + ayrılabilirturn on/off, pick up, give backTurn it on. (SADECE ortada)
Geçişli + ayrılamazlook after, get over, run intoLook after them. (SADECE sonda)

Word Order

Zamir yerleşim kuralı: Ayrılabilir phrasal verb'lerde isim nesne iki yere de konabilir, ama zamir nesne SADECE ortaya konur. Ayrılamaz phrasal verb'lerde ise nesne (isim ya da zamir) her zaman parçacıktan sonra gelir.

  • Can you pick up the kids? / Can you pick the kids up? / Can you pick them up?Çocukları alabilir misin? (isimle iki türlü, zamirle tek türlü)
  • I ran into my old teacher yesterday. (ayrılamaz)Dün eski öğretmenime rastladım.

How It Works

When do we use it?

  • Verb + particle: phrasal verb, fiil + bir veya iki parçacıktan oluşur: look after, give up, put up with.
  • Transitive (geçişli): bir nesneye ihtiyaç duyar: She turned off the TV.
  • Intransitive (geçişsiz): nesne almaz, tek başına anlam taşır: The plane took off.
  • Separable (ayrılabilir): fiil ile parçacık arasına nesne girebilir: pick up the phone / pick the phone up.
  • Inseparable (ayrılamaz): fiil ile parçacık asla ayrılmaz: look after the baby (asla "look the baby after" olmaz).
  • Üç kelimelik phrasal verb'ler: fiil + parçacık + edat; her zaman ayrılamaz: look forward to, put up with, get away with.

When DON'T we use it?

Ayrılabilir phrasal verb'lerde zamir nesneyi parçacıktan SONRA KOYMA.
❌ Turn off it. → ✅ Turn it off.
Ayrılamaz phrasal verb'leri fiil-nesne-parçacık şeklinde AYIRMA.
❌ She looked the baby after. → ✅ She looked after the baby.
Üç kelimelik phrasal verb'lerin arasına hiçbir şey SOKMA.
❌ I look my exam forward to. → ✅ I look forward to my exam.

Short Answers

Hızlı kural: Nesne bir zamirse ve fiil ayrılabilirse, zamiri MUTLAKA ortaya koy: "turn it on", "give it back", "pick her up". Ayrılamaz fiillerde zamir her zaman sonda kalır: "look after it", "deal with it".
Türkçe Mantığı

Zihninde şu sırayla ilerle:

TÜRKÇEDE NE DEMEK İSTİYORUM? → "Işığı kapat."
↓
HANGİ PHRASAL VERB? → turn off (kapatmak)
↓
NESNE İSİM Mİ, ZAMİR Mİ? → "the light" (isim) → hem "turn off the light" hem "turn the light off" olur
↓
EĞER ZAMİR OLSAYDI ("it")? → SADECE "turn it off" doğru olurdu, "turn off it" YANLIŞ
↓
CÜMLE → "Turn off the light." / "Turn it off."

Examples

Geçişsiz Phrasal Verb'ler

  • The plane took off on time.Uçak zamanında kalktı.
  • Please sit down and relax.Lütfen otur ve rahatla.
  • The meeting broke down halfway through.Toplantı yarı yolda çöktü.

Ayrılabilir Phrasal Verb'ler

  • Can you turn off the lights before you leave?Çıkmadan önce ışıkları kapatır mısın?
  • Can you turn them off, please?Onları kapatır mısın lütfen?
  • She picked up her phone and answered it.Telefonunu aldı ve cevap verdi.
  • He gave back the money he borrowed.Ödünç aldığı parayı geri verdi.
  • I'll give it back tomorrow.Yarın onu geri vereceğim.

Ayrılamaz ve Üç Kelimelik Phrasal Verb'ler

  • Who is going to look after the dog this weekend?Bu hafta sonu köpeğe kim bakacak?
  • I ran into an old friend at the airport.Havaalanında eski bir arkadaşıma rastladım.
  • She's finally getting over her illness.Nihayet hastalığını atlatıyor.
  • We're really looking forward to the holiday.Tatili gerçekten iple çekiyoruz.
  • He always gets away with everything.Her zaman her şeyin altından kolayca sıyrılıyor.
  • I can't put up with this noise any longer.Bu gürültüye artık katlanamıyorum.

Compare & Notice

Compare With

Phrasal Verb (verb+particle)

Parçacık fiile yapışıktır, anlamı tamamen değiştirir; bağımlı edattan farklı olarak sık sık ayrılabilir.

turn ON the light / turn it ON

VS

Dependent Preposition (verb+preposition)

Edat, fiilin anlamını değiştirmez, sadece nesneye bağlar; asla ayrılmaz.

depend ON your parents (asla "depend your parents on" olmaz)

→ Bağımlı Edatlar konusuna git

Karar Şeması (Decision Guide)

Soru: Nesne bir zamir mi (it, him, them...)?
Evet + fiil ayrılabilir
Zamir ortaya gelir: turn it off
Hayır (isim) + fiil ayrılabilir
İki sıra da mümkün: turn off the light / turn the light off

Common Mistakes

❌ Turn off it before you go to bed.
✅ Turn it off before you go to bed.
WHY? Ayrılabilir phrasal verb'lerde nesne zamirse, zamir mutlaka fiil ile parçacığın arasına girer; parçacıktan sonra asla gelmez.
❌ She looked the children after all day.
✅ She looked after the children all day.
WHY? "look after" ayrılamaz bir phrasal verb'dür; nesne (isim ya da zamir) her zaman parçacıktan hemen sonra gelir, asla arasına girmez.
❌ I look forward the concert to.
✅ I look forward to the concert.
WHY? "look forward to" üç kelimelik bir bütündür; parçaları arasına hiçbir kelime (nesne dahil) sokulamaz.
❌ The plane took the runway off.
✅ The plane took off from the runway.
WHY? Bu cümlede "take off" geçişsiz kullanılmıştır (uçak kalkmak); "runway" nesne değil, ayrı bir edat grubuyla (from the runway) eklenmelidir.
❌ I can't put up this noise with any longer.
✅ I can't put up with this noise any longer.
WHY? "put up with" üç kelimelik ayrılamaz bir phrasal verb'dür; nesne parçacıkların arasına değil, tamamının sonuna eklenir.

Quick Check

3 kısa soru. Cevabını seçer seçmez doğru cevabı ve nedenini göreceksin.

Practice

7 soru. Farklı soru tipleriyle pekiştir. Her cevaptan sonra açıklamayı oku; istersen baştan dene.

Final Check

Konunun tamamını kapsayan kısa test. Cevaplar ve açıklamalar testi bitirince görünür.

Sık Sorulan Sorular

Zamir nesne phrasal verb'de nereye gelir?

Ayrılabilen phrasal verb'lerde zamir ortaya gelir: Turn it off. (Turn off it ❌)

Ayrılamayan phrasal verb nedir?

Nesne her zaman parçacıktan sonra gelir: look after the children, look after them. (look the children after ❌)

Download the Lesson

Konu anlatımı, örnekler, sık yapılan hatalar, alıştırmalar ve cevap anahtarı — yazdırmaya hazır.

Download PDF Lesson

A4 · 6 sayfa · 72 KB · Cevap anahtarlı