İçeriğe geç
AbOnlinEnglish Dil Eğitimi logosuABONLINENGLISH DİL EĞİTİMİGrammar

GrammarB2Time Expressions

By the time

By the time … — one event finished before another happened (or will happen).

By the time Kullanımı

Son güncelleme: · Hazırlayan: AbOnlinEnglish Dil Eğitimi

Quick Understanding

By the time, iki olay arasında bir "yarış" kurar: bir olay gerçekleştiğinde, diğer olayın ondan önce çoktan tamamlanmış olduğunu (ya da tamamlanmış olacağını) anlatır. "By the time" bir bağlaç gibi davranır ve genelde sonrasında bir past perfect veya future perfect yapı gelir — çünkü anlatılan olay, diğer olaydan önce bitmiştir.

The Structure

Formula

By the time + ÖZNE + PAST SIMPLE, ÖZNE + HAD + V3 (past perfect)
By the time + ÖZNE + PRESENT SIMPLE, ÖZNE + WILL HAVE + V3 (future perfect)
"By the time" cümlenin başında da sonunda da olabilir; anlam değişmez, sadece virgül kullanımı değişir.

Affirmative / Negative / Question

ZamanBy the time cümlesiAna cümle
Geçmişpast simplehad + V3 (past perfect)
Gelecekpresent simplewill have + V3 (future perfect)

Word Order

By the time + zaman cümlesi, ana cümle. (Sıra tersine de çevrilebilir, virgül kalkar.)

  • By the time she called, I had already left.O aradığında, ben çoktan gitmiştim.
  • I had already left by the time she called.O aradığında ben çoktan gitmiştim. (sıra ters, virgülsüz)

How It Works

When do we use it?

  • by the time + past simple, ... + past perfect (geçmişte, bir olay diğerinden önce bitmiş) için: By the time I woke up, everyone had left.
  • by the time + present simple, ... + future perfect (gelecekte, bir olay diğerinden önce bitmiş olacak) için: By the time you read this, I'll have landed.
  • by the time, genelde "şaşırtıcı" bir hız/gecikme vurgusu için de kullanılır: By the time the ambulance arrived, it was too late.

When DON'T we use it?

By the time'dan sonra will KULLANMA — zaman bildiren yan cümlelerde (when, before, by the time, as soon as...) gelecek için will değil present simple kullanılır.
❌ By the time you will arrive, I'll have left. → ✅ By the time you arrive, I'll have left.
Geçmişte iki olayı anlatırken ikinci fiili past simple bırakma — sıralamayı netleştirmek için genelde past perfect gerekir.
❌ By the time we got there, the train left. (belirsiz: hangisi önce?) → ✅ By the time we got there, the train had left.

Short Answers

Hızlı kural: By the time'dan sonraki cümle her zaman ŞİMDİKİ ZAMAN MANTIĞIYLA kalır (past simple veya present simple); "bitmiş olma" anlamı HER ZAMAN diğer (ana) cümlede perfect yapı ile verilir.
Türkçe Mantığı

Zihninde şu sırayla ilerle:

TÜRKÇEDE NE DEMEK İSTİYORUM? → "Biz eve vardığımızda, film çoktan bitmişti." (iki geçmiş olay, biri diğerinden önce)
↓
HANGİ OLAY DAHA ÖNCE BİTTİ? → Film bitmesi (varmamızdan önce)
↓
İKİSİ DE GEÇMİŞTEYSE → by the time + past simple, ... + PAST PERFECT
↓
CÜMLE → "By the time we got home, the film had finished."
TÜRKÇEDE NE DEMEK İSTİYORUM? → "Sen geldiğinde, ben yemeği bitirmiş olacağım." (bir gelecek olay, diğeri ondan önce tamamlanmış olacak)
↓
HANGİ OLAY DAHA SONRA GERÇEKLEŞECEK? → Senin gelmen
↓
İKİSİ DE GELECEKTEYSE → by the time + present simple, ... + FUTURE PERFECT
↓
CÜMLE → "By the time you arrive, I'll have finished cooking."

Examples

Temel

  • By the time the police arrived, the thief had disappeared.Polis geldiğinde hırsız çoktan kaybolmuştu.
  • By the time we finish this course, we'll have learned 500 new words.Bu kursu bitirdiğimizde 500 yeni kelime öğrenmiş olacağız.
  • By the time I got to the station, the train had left.İstasyona vardığımda tren çoktan kalkmıştı.

Orta Seviye

  • By the time you finish reading this book, you'll have forgotten the first chapter.Bu kitabı bitirdiğinde ilk bölümü çoktan unutmuş olacaksın.
  • By the time the movie started, we had already eaten all the popcorn.Film başladığında patlamış mısırın hepsini çoktan yemiştik.
  • By the time he turns thirty, he'll have visited every country in Europe.Otuz yaşına geldiğinde Avrupa'daki her ülkeyi ziyaret etmiş olacak.
  • By the time I realized my mistake, it was too late to fix it.Hatamı fark ettiğimde, düzeltmek için çok geçti.

Karşılaştırma

  • By the time she graduates, she'll have studied medicine for six years.Mezun olduğunda altı yıldır tıp okumuş olacak.
  • She has studied medicine for six years now.Şu anda altı yıldır tıp okuyor. (present perfect, by the time yok)
  • By the time the guests arrived, we had cleaned the whole house.Misafirler geldiğinde tüm evi temizlemiştik.

Compare & Notice

Compare With

By the time (bu konu)

İki olay arasındaki sıralamayı bir cümleyle kurar: biri gerçekleştiğinde diğeri çoktan bitmiş olur/olacaktır.

By the time I arrived, she had left.

VS

By vs Until

By tek bir son tarihi (deadline), until ise bir eylemin o ana kadar kesintisiz sürdüğünü anlatır — iki olay arasında bir ilişki kurmaz, tek bir zaman noktası verir.

Finish it by six. / Wait here until six.

→ By vs Until konusuna git

Visual Timeline

ŞİMDİ
olay 1 önce biter (had + V3 / will have + V3)olay 2 (by the time + past/present simple)

Common Mistakes

❌ By the time you will arrive, I'll have cooked dinner.
✅ By the time you arrive, I'll have cooked dinner.
WHY? Türkçede "geleceksin" gelecek zaman olduğu için öğrenciler İngilizcede de will kullanmak ister; ama zaman bildiren yan cümlelerde (by the time dahil) gelecek için present simple kullanılır, will değil.
❌ By the time we arrived, the film finished.
✅ By the time we arrived, the film had finished.
WHY? İki geçmiş olayı sadece past simple ile vermek hangisinin önce bittiğini belirsiz bırakır; film bizim varmamızdan ÖNCE bittiği için past perfect gerekir.
❌ By the time I will finish university, I will have got a job.
✅ By the time I finish university, I will have got a job.
WHY? Sadece ana cümlede (sonuç cümlesinde) will/future perfect kullanılır; by the time cümlesinde present simple kalır.
❌ By the time she comes, I will finish the report.
✅ By the time she comes, I will have finished the report.
WHY? Sadece "will" kullanmak, iki olayın aynı anda olacağı izlenimini verir; ama raporun onun gelişinden ÖNCE bitmiş olması gerektiği için future perfect (will have finished) kullanılır.

Quick Check

3 kısa soru. Cevabını seçer seçmez doğru cevabı ve nedenini göreceksin.

Practice

8 soru. Farklı soru tipleriyle pekiştir. Her cevaptan sonra açıklamayı oku; istersen baştan dene.

Final Check

Konunun tamamını kapsayan kısa test. Cevaplar ve açıklamalar testi bitirince görünür.

Sık Sorulan Sorular

By the time'dan sonra will gelir mi?

Hayır. Gelecek anlamında present simple: By the time you arrive, I'll have cooked dinner.

Ana cümlede hangi zaman kullanılır?

Geçmişte past perfect (By the time we arrived, the film had finished); gelecekte future perfect (By the time you read this, I'll have landed).

Download the Lesson

Konu anlatımı, örnekler, sık yapılan hatalar, alıştırmalar ve cevap anahtarı — yazdırmaya hazır.

Download PDF Lesson

A4 · 6 sayfa · 72 KB · Cevap anahtarlı