İçeriğe geç
AbOnlinEnglish Dil Eğitimi logosuABONLINENGLISH DİL EĞİTİMİGrammar

GrammarB2Gerunds & Infinitives

Causatives & Perception Verbs

let, make, have, get, help — and see / hear someone do or doing.

Ettirgen Yapılar ve Algı Fiilleri

Download PDF Lesson Alıştırmalara geç ↓

Son güncelleme: · Hazırlayan: AbOnlinEnglish Dil Eğitimi

Quick Understanding

Causative (ettirgen) yapılar, bir işi kendimizin değil, başka birinin yaptığını/yaptırdığımızı anlatan yapılardır: izin verme (let), yardım etme (help), zorlama (make), yaptırma (have/get). Algı fiilleri (see, hear, watch) ise bir eylemi gözlemlediğimizi anlatır ve nesneden sonra bare infinitive ya da -ing alabilir; bu seçim eylemin tamamının mı yoksa bir kısmının mı gözlemlendiğini belirler.

The Structure

Formula

let / make / have + kişi + bare infinitive (V1, to'suz)
help + kişi + (to) + infinitive
have / get + nesne + past participle (V3) → yaptırma pasifi
see / hear / watch + nesne + bare infinitive (tam eylem) / -ing (devam eden/kısmi eylem)

Affirmative / Negative / Question

FiilYapıAnlam
let+ kişi + bare infinitiveizin vermek
help+ kişi + (to) infinitiveyardım etmek
make+ kişi + bare infinitivezorlamak
have / get+ kişi + bare infinitivegörev vermek (have) / ikna etmek (get + to infinitive)
have / get+ nesne + V3bir işi başkasına yaptırmak

Word Order

Bu yapılarda sabit sıra: özne — fiil (let/help/make/have/get/see/hear/watch) — nesne (kişi/nesne) — tamamlayıcı (bare infinitive / to-infinitive / -ing / V3).

  • My boss let me leave early yesterday.Patronum dün erken çıkmama izin verdi.
  • I had my phone repaired last week.Geçen hafta telefonumu tamir ettirdim.

How It Works

When do we use it?

  • let + kişi + bare infinitive: birine izin vermek. My parents let me stay out late.
  • help + kişi + (to) infinitive: birine bir işte yardım etmek (to isteğe bağlıdır). She helped me (to) move the furniture.
  • make + kişi + bare infinitive: birini bir şeyi yapmaya zorlamak. He made his son apologise.
  • have + kişi + bare infinitive: birine bir görev vermek/yaptırmak (genelde yetki ilişkisiyle). The manager had the team finish the report early.
  • have/get + nesne + past participle (V3): bir işi bir uzmana/hizmete YAPTIRMAK. I had my car washed. / I got my hair cut.
  • see/hear/watch + nesne + bare infinitive: eylemin BAŞINDAN SONUNA kadar tamamını gözlemleme. I saw him cross the street.
  • see/hear/watch + nesne + -ing: eylemin sadece bir KISMINI / devam eden halini gözlemleme. I saw him crossing the street.

When DON'T we use it?

let ve make'ten sonra "to" EKLEME — bu iki fiil kesinlikle bare infinitive ister.
❌ She let me to leave early. → ✅ She let me leave early.
have something done yapısında nesneden sonra V1 (yalın fiil) KULLANMA — bu yapıda nesneden sonra mutlaka past participle (V3) gelir, çünkü işi biz değil başkası yapar.
❌ I had my hair cut yesterday değil, ❌ I had my hair to cut. → ✅ I had my hair cut.

Short Answers

Hızlı kural: "get" birini bir şey yaptırmaya yönlendirirken (kişi ile) "to + infinitive" ister (get someone TO do something), ama "have" aynı anlamda bare infinitive kullanır (have someone do something). "get something done" konuşma dilinde "have something done"a göre daha yaygındır.
Türkçe Mantığı

Zihninde şu sırayla ilerle:

TÜRKÇEDE NE DEMEK İSTİYORUM? → "Öğretmen bizi denemeyi tekrar yazdırdı." (zorlama/mecburiyet var)
↓
BU BİR İZİN Mİ, ZORLAMA MI, YARDIM MI, YOKSA HİZMET/UZMAN YAPTIRMASI MI? → Zorlama
↓
HANGİ FİİL + YAPI? → make + kişi + bare infinitive (to'suz)
↓
CÜMLE → "The teacher made us rewrite the exam."

Examples

Let / Help / Make

  • Our teacher let us choose our own topics for the project.Öğretmenimiz proje için kendi konularımızı seçmemize izin verdi.
  • Could you help me carry these boxes upstairs?Bu kutuları yukarı taşımama yardım edebilir misin?
  • The coach made the players train twice a day before the tournament.Antrenör turnuva öncesi oyunculara günde iki kez antrenman yaptırdı.
  • Her explanation made everything much clearer.Onun açıklaması her şeyi çok daha net hale getirdi.

Have / Get Something Done

  • We had the kitchen repainted before we moved in.Taşınmadan önce mutfağı tekrar boyattık.
  • I need to get my eyes tested soon.Yakında gözlerimi kontrol ettirmem lazım.
  • She had her essay checked by her older brother.Kompozisyonunu ağabeyine kontrol ettirdi.
  • Did you get your suit dry-cleaned for the wedding?Düğün için takımını kuru temizlemeye verdin mi?

See / Hear / Watch + Nesne

  • I saw her leave the building around six o'clock.Onun binadan saat altı civarında çıktığını gördüm. (bütün eylem)
  • I saw her walking towards the station when I passed by.Yanından geçerken istasyona doğru yürüdüğünü gördüm. (eylemin bir kısmı)
  • We heard the neighbours argue loudly last night.Dün gece komşuların yüksek sesle tartıştığını duyduk. (baştan sona)
  • I could hear someone singing in the next room.Yan odada birinin şarkı söylediğini duyabiliyordum. (devam eden ses)

Compare & Notice

Compare With

make / let + kişi + bare infinitive

Bir kişiyi bir şey yapmaya ZORLAR ya da ona İZİN VERİR; kişi eylemi kendisi yapar.

She made him apologise.

VS

have / get + nesne + V3

Bir işi BAŞKASINA yaptırırız; eylemi biz değil, üçüncü bir kişi (genelde bir uzman) yapar.

She had her car repaired.

Karar Şeması (Decision Guide)

Soru: Bu işi bir KİŞİYE mi yaptırıyorsun (o kişi eylemi yapar), yoksa bir İŞİ mi başkasına yaptırıyorsun (sonuç önemli)?
Kişiye yaptırma / izin / zorlama
let/make/have + kişi + bare infinitive → I made him wait.
İşi başkasına (uzmana) yaptırma
have/get + nesne + V3 → I had my watch repaired.

Common Mistakes

❌ My parents let me to travel alone.
✅ My parents let me travel alone.
WHY? "let" kesinlikle bare infinitive ister; "to" eklenmesi, diğer birçok fiilin (want, allow...) to-infinitive almasından kaynaklanan yaygın bir karışıklıktır.
❌ The teacher made us to stay after class.
✅ The teacher made us stay after class.
WHY? "make" de "let" gibi bare infinitive ister; zorlama anlamı verir ve "to" almaz.
❌ I had my hair to cut yesterday.
✅ I had my hair cut yesterday.
WHY? "have something done" yapısında nesneden sonra past participle (V3: cut) gelir; "to + fiil" bu yapıda kullanılmaz çünkü işi biz değil, başkası yapar.
❌ I saw him to cross the street.
✅ I saw him cross the street.
WHY? Algı fiillerinden (see/hear/watch) sonra nesne + bare infinitive kullanılır, to-infinitive değil.

Quick Check

3 kısa soru. Cevabını seçer seçmez doğru cevabı ve nedenini göreceksin.

Practice

8 soru. Farklı soru tipleriyle pekiştir. Her cevaptan sonra açıklamayı oku; istersen baştan dene.

Final Check

Konunun tamamını kapsayan kısa test. Cevaplar ve açıklamalar testi bitirince görünür.

Sık Sorulan Sorular

Let ve make'ten sonra to gelir mi?

Hayır: let me go, made us stay. Ama get + kişi + to + V1: I got him to help me.

I saw him cross ile I saw him crossing farkı nedir?

cross = eylemin tamamını gördüm. crossing = eylemin bir kısmını, devam ederken gördüm.

Download the Lesson

Konu anlatımı, örnekler, sık yapılan hatalar, alıştırmalar ve cevap anahtarı — yazdırmaya hazır.

Download PDF Lesson

A4 · 7 sayfa · 74 KB · Cevap anahtarlı